LGS sürecinde öğrencilerin yaşadığı en yaygın sorunlardan biri, bilgiyi bilmesine rağmen basit dikkat hataları nedeniyle net kaybı yaşamasıdır. Deneme sınavlarında sıkça duyulan şu cümleler aslında sorunun özünü ele verir:
“Aslında biliyordum ama dikkatsizlikten yanlış yaptım.”
“Soruyu yanlış okumuşum.”
“İşlem hatası yaptım.”
Bu yazı, LGS’de dikkat hataları nasıl azaltılır sorusuna; eğitim bilimleri, bilişsel psikoloji ve ölçme-değerlendirme perspektifinden yaklaşan, akademik temelli, bilgilendirici ve uygulanabilir bir rehber olarak hazırlanmıştır. Amaç; dikkat hatalarının nedenlerini ortaya koymak ve bu hataları azaltmaya yönelik kanıta dayalı çözüm yollarını sunmaktır.
1. LGS’de Dikkat Hataları Nedir?
Dikkat hataları; öğrencinin konuyu bilmesine rağmen, sınav sırasında bilgiyi doğru biçimde kullanamaması sonucu yaptığı yanlışlardır. Bu hatalar genellikle:
-
Soruyu eksik ya da yanlış okuma
-
Soru kökünü gözden kaçırma
-
İşlem basamaklarında hata yapma
-
Şıklar arasındaki küçük farkları ayırt edememe
-
Süre baskısıyla acele karar verme
şeklinde ortaya çıkar.
Önemli bir nokta şudur:
Dikkat hataları bilgi eksikliği değildir.
Bu nedenle daha fazla konu çalışmak, bu tür hataları otomatik olarak azaltmaz.
2. LGS’de Dikkat Hataları Neden Artar?
2.1. Bilişsel Yükün Fazlalığı
LGS, öğrenciden aynı anda birçok beceriyi kullanmasını ister:
-
okuma,
-
anlama,
-
yorumlama,
-
işlem yapma,
-
zaman yönetimi.
Bu durum bilişsel yükü artırır. Bilişsel yük arttığında dikkat süresi kısalır ve hata yapma olasılığı yükselir.
2.2. Uzun Süreli Odaklanma Gereksinimi
LGS tek oturumda uygulanan, uzun süreli zihinsel dayanıklılık gerektiren bir sınavdır. Dikkat eğitimi almamış öğrencilerde:
-
sınavın ikinci yarısında performans düşer,
-
basit sorularda bile yanlışlar görülür.
2.3. Kaygı ve Duygusal Baskı
Sınav kaygısı, dikkatin en büyük düşmanlarından biridir. Kaygı arttıkça:
-
düşünce hızı düşer,
-
karar verme zorlaşır,
-
öğrenci bildiğini yapamaz.
Bu durum akademik literatürde performans kaygısı olarak tanımlanır.
3. LGS’de Dikkat Hataları En Çok Hangi Derslerde Görülür?
3.1. Türkçe Dersinde Dikkat Hataları
Türkçe testinde dikkat hataları genellikle:
-
paragraf sorularında,
-
olumsuz köklü soru ifadelerinde,
-
yakın anlamlı şıklarda
ortaya çıkar.
Örnek:
“Söylenemez” ifadesini gözden kaçıran öğrenci, doğru cevabı bilse bile yanlış işaretler.
3.2. Matematik Dersinde Dikkat Hataları
Matematikte dikkat hataları çoğunlukla:
-
işlem sırası,
-
artı–eksi işaretleri,
-
birim dönüşümleri,
-
problemde verilen–istenen ilişkisi
üzerinde görülür.
Bu hatalar, matematik bilgisi güçlü olan öğrencilerde bile net kaybına yol açabilir.
3.3. Fen Bilimleri ve Diğer Dersler
Fen, inkılap ve din kültürü derslerinde:
-
grafik okuma,
-
tablo yorumlama,
-
kavram ayrımı
dikkat gerektirir. Küçük bir ayrıntının kaçırılması, sorunun tamamını yanlış yapmaya neden olabilir.
4. LGS’de Dikkat Hataları Nasıl Azaltılır? (Bilimsel Yaklaşım)
4.1. Dikkat Bir Yetidir, Öğrenilebilir
Eğitim bilimleri alanında dikkat, doğuştan sabit bir özellik olarak değil; geliştirilebilir bir beceri olarak kabul edilir. Doğru egzersizler ve düzenli çalışmalarla dikkat süresi uzatılabilir.
4.2. Aktif Okuma Alışkanlığı Kazandırmak
Soruları pasif biçimde okumak yerine:
-
anahtar kelimeleri zihinde vurgulamak,
-
soru kökünü önce okumak,
-
şıklara geçmeden ne arandığını netleştirmek
dikkat hatalarını ciddi ölçüde azaltır.
4.3. Hız ve Anlama Dengesini Kurmak
Aşırı yavaş okuma süreyi tüketir, aşırı hızlı okuma ise hatayı artırır. LGS’de amaç:
-
kontrollü hız,
-
doğru anlama,
-
istikrarlı dikkat
üçlüsünü birlikte geliştirmektir.
5. Deneme Sınavları Dikkat Hatalarını Azaltmada Nasıl Kullanılmalı?
5.1. Deneme Çözmek Yetmez, Analiz Şarttır
Birçok öğrenci çok sayıda deneme çözer ama:
-
yanlışların nedenini incelemez,
-
dikkat hatalarını ayırmaz.
Oysa akademik analizde yanlışlar mutlaka şu başlıklarda sınıflandırılmalıdır:
-
bilgi eksikliği,
-
dikkat hatası,
-
okuma–anlama hatası,
-
süre yönetimi problemi.
5.2. Dikkat Hatalarına Özel Çalışma
Eğer yanlışların büyük bölümü dikkat kaynaklıysa:
-
daha fazla konu anlatımı değil,
-
daha fazla dikkat ve odak çalışması
gerekir.
6. Günlük Hayatta Dikkati Güçlendiren Alışkanlıklar
6.1. Uyku ve Beslenme
Yetersiz uyku ve düzensiz beslenme, dikkat süresini doğrudan düşürür. Özellikle sınav döneminde:
-
uyku saatleri düzenli olmalı,
-
şekerli ve aşırı işlenmiş gıdalardan kaçınılmalıdır.
6.2. Dijital Dikkat Dağınıklığı
Sürekli ekran değişimi (telefon, tablet, sosyal medya), beynin uzun süre odaklanma kapasitesini azaltır. Kontrollü ekran kullanımı, dikkat gelişimi için önemlidir.
7. Veliler İçin Önemli Bir Nokta
Velilerin sık yaptığı hata şudur:
“Biraz daha dikkatli ol.”
Bu cümle iyi niyetlidir ancak çözüm değildir. Dikkat, uyarıyla değil; eğitimle gelişir. Velilerin yapabileceği en doğru şey:
-
çocuğun ihtiyacını doğru analiz etmek,
-
uygun destek sistemini kurmaktır.
8. Eğitimsel Yaklaşım Örneği
Ankara’da LGS hazırlık sürecinde dikkat, okuma ve anlama becerileri üzerine çalışan Bilişsel Akademi, programlarını:
-
tanılama temelli,
-
öğrenci merkezli,
-
dikkat + hız + anlama bütünlüğü
üzerine yapılandırmaktadır.
Bu yaklaşım, özellikle LGS’de dikkat hataları nasıl azaltılır sorusuna sistemli çözümler sunmayı hedefler.
9. Sınav Anında Dikkat Hatalarını Azaltmak İçin Pratik Stratejiler
-
Soruyu okumadan şıklara bakmamak
-
Olumsuz köklü ifadelerin altını zihinsel olarak çizmek
-
Takıldığın soruyu işaretleyip geçmek
-
Belirli aralıklarla mini zihinsel reset yapmak
Bu küçük stratejiler bile net kaybını ciddi ölçüde azaltabilir.
10. Sonuç: LGS’de Dikkat Hataları Azaltılabilir
LGS’de dikkat hataları nasıl azaltılır? sorusunun cevabı nettir:
Dikkat, geliştirilebilir bir beceridir. Doğru analiz, doğru strateji ve düzenli uygulama ile:
-
basit hatalar azalır,
-
netler istikrarlı biçimde artar,
-
öğrenci sınavda kendine daha çok güvenir.
Unutulmamalıdır ki LGS’de başarıyı belirleyen yalnızca bilgi değil; bilgiyi doğru anda, doğru biçimde kullanabilme becerisidir.
LGS’de Dikkat Hataları Tesadüf Değildir, Nedeni Ölçülebilir
Çocuğunuz konuları biliyor ama deneme sınavlarında basit dikkat hataları nedeniyle net kaybediyorsa, sorun “daha fazla ders” değildir.
Sorun; dikkat, okuma ve zaman yönetiminin doğru yapılandırılmamış olmasıdır.
✅ ÜCRETSİZ DENEME ve DİKKAT ANALİZİ İLE BAŞLAYIN
Öğrencinin deneme sonuçlarını birlikte inceleyelim.
Dikkat hatalarının nereden kaynaklandığını, hangi derslerde yoğunlaştığını ve nasıl azaltılacağını objektif biçimde ortaya koyalım.
📍 Bilişsel Akademi – Ankara
Kızılay: 📞 0507 653 27 07
Keçiören: 📞 0501 551 93 99
Çayyolu: 📞 0543 178 17 18
Önce öğrencinizi tanıyalım.
Sonra netleri güvenle yükseltelim.
