Okuduğunu Anlamak İçin Ne Yapmalı: Akademik Bir Bakış ve Uygulamalar

Evde Okuduğunu Anlamak İçin 21 Günlük Egzersiz Planı

Amaç: Bu program, bireylerin ev ortamında okuma ve anlama becerilerini geliştirmesine yardımcı olur.

Hafta 1: Okuma Temellerini Geliştirme

Gün 1:

• Egzersiz: Göz hareketlerini hızlandıran “çapraz takip” çalışması yapın. Bir metindeki satırların ortasını tarayarak hızlıca okuyun.

• Akademik Destek: Bu teknik, Rayner (1998) çalışmasında göz hareketlerinin hızlandırılmasıyla ilişkilendirilmiştir.

Gün 2:

• Egzersiz: Bir paragrafı tarama yöntemiyle okuyarak anahtar kelimeleri bulun.

• Uygulama: Anahtar kelimeleri not alarak metnin ana fikrini anlamaya çalışın.

Gün 3:

• Egzersiz: “Blok okuma” tekniğini deneyin. 2-3 kelimeyi bir bakışta okumayı hedefleyin.

• Akademik Destek: Nation (2001) bu teknikle daha hızlı anlam oluşturulabileceğini belirtir.

Gün 4:

• Egzersiz: Zihinsel canlandırma yaparak okuma. Metindeki olayları hayal edin.

• Uygulama: Her bölümden sonra kısa bir özet yapın.

Gün 5:

• Egzersiz: Geriye dönük okuma yaparak anlam boşluklarını tamamlayın.

• Akademik Destek: Kintsch (1998) anlam çıkarma eksiklerini gidermede bu yöntemi önerir.

Gün 6:

• Egzersiz: Günlük bir makale okuyarak 5 anahtar bilgi belirleyin.

• Uygulama: Bu bilgileri kendi cümlelerinizle ifade edin.

Gün 7:

• Egzersiz: Harf gruplarına odaklanarak metni daha hızlı okuyun.

• Akademik Destek: Görsel işlemleme hızını artırmak için önerilir (Rayner, 1998).

Hafta 2: Anlama Teknikleri

Gün 8:

• Egzersiz: Paragrafın ana fikrini tahmin edin. Destekleyici fikirleri listeleyin.

• Uygulama: Metinle ilgili 3 soru oluşturun.

Gün 9:

• Egzersiz: Günlük bir metinde “neden-sonuç” ilişkisi bulun.

• Uygulama: Bu ilişkiyi bir diyagramla gösterin.

Gün 10:

• Egzersiz: Zıtlık içeren ifadeleri belirleyin.

• Uygulama: Metnin karşıt fikirlerini bir tablo halinde özetleyin.

Gün 11:

• Egzersiz: Özet çıkarma. Her 3 paragrafı bir cümlede ifade edin.

• Akademik Destek: Özetleme teknikleriyle anlamayı güçlendirin (Nation, 2001).

Gün 12:

• Egzersiz: Metindeki soruları tespit edin ve yanıtlayın.

• Uygulama: Soruların metinle bağlantısını açıklayın.

Gün 13:

• Egzersiz: Akademik bir makale okuyarak ana fikri çıkarın.

• Uygulama: Ana fikri ve destek fikirleri ayrı ayrı listeleyin.

Gün 14:

• Egzersiz: Günlük bir olayın haberini okuyun ve kendi yorumunuzu ekleyin.

• Uygulama: Haberle ilgili bir soru yazın.

Hafta 3: Hafıza ve Anlamı Geliştirme

Gün 15:

• Egzersiz: Metin boyunca “bağlaç” kelimelerine odaklanın.

• Uygulama: Bu bağlaçların metni nasıl şekillendirdiğini not alın.

Gün 16:

• Egzersiz: Zihin haritası oluşturun.

• Uygulama: Her bir bölüm için ayrı dallar ekleyin.

Gün 17:

• Egzersiz: Hafızayı geliştiren “sözlü tekrar” yapın.

• Uygulama: Metni kendi cümlelerinizle anlatmaya çalışın.

Gün 18:

• Egzersiz: Metin içindeki “örnekleri” belirleyin.

• Uygulama: Bu örneklerin metni nasıl desteklediğini analiz edin.

Gün 19:

• Egzersiz: Çıkmış sınav sorularını çözün.

• Uygulama: Yanıtlarınızı metne göre değerlendirin.

Gün 20:

• Egzersiz: Metin içindeki “önemli noktaları” vurgulayarak okuyun.

• Uygulama: Bu noktaları tartışarak bir analiz yazısı yazın.

Gün 21:

• Egzersiz: Yoğun bir metni hızla okuyarak detayları yakalamaya çalışın.

• Uygulama: Okumanın ardından metni anlatın.

Okuduğunu anlamak için yapılacak bu uygulamalar, bireyin akademik ve günlük hayatındaki okuma verimliliğini artırabilir. Bilişsel Akademi‘nin sunduğu uzman hızlı okuma eğitim modelleri ve evde uygulanabilecek bilimsel temelli egzersizler sayesinde, bireylerin hem okuma hızı hem de anlama becerileri önemli ölçüte geliştirilebilir.